An toàn công việc đào đất (phần 2)

Đăng lúc: Thứ sáu - 22/06/2012 13:00

 Trong bài viết này thongtinantoan sẽ hướng dẫn quý độc giả các biện pháp đảm bảo an toàn khi tiến hành công việc đào đất. 

An toàn công việc đào đất (phần 2)

An toàn công việc đào đất (phần 2)

Phần 1: Tổng qian

Phần 2: Các biện pháp an toàn khi thi công đào đất

3.1 Biện pháp hành chính

Chỉ những ai hội đủ các các điều kiện sau mới được làm công việc đào đất

- Có độ tuổi lao động phù hợp với qui định nhà nước.

- Có chứng nhận đủ sức khoẻ của cơ quan y tế.

- Được đào tạo chuyên môn và được giao làm việc đó.

- Được huấn luyện bảo hộ lao động và có chúng chỉ kèm theo.

Khi làm việc phải sử dụng đúng và đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân được cấp phát theo chế độ gồm : áo quần vải dày, nón cứng, giày vải ngắn cổ (nếu làm đất ở nơi khô ráo.)

Công nhân vận hành máy móc và thiết bị phải có đủ năng lực và khả năng chuyên môn để vận hành máy móc và  thiết bị. Nghĩa là, theo quy định phải có bằng cấp, đủ chứng nhận khả năng chuyên môn, đủ năng lực vận hành máy móc thiết bị đó.

Hướng dẫn và đào tạo phải cả trong quá trình làm việc lẫn phương pháp kiểm soát rủi ro. Việc này có thể được thực hiện hoặc bằng các buổi giới thiệu trước khi bắt đầu công việc hoặc bằng những phương pháp khác như toolbox talk.

Trước khi bắt tay vào đào đất phải yêu cầu cán bộ chỉ huy thi công cho biết :

- Đặc điểm của đất nền và những điều cần chú ý khi làm việc với nó.

- Tại nơi đào đất có những công trình kết cấu ngầm nào cần né tránh .

Các dụng cụ cầm tay (cuốc , xẻng v.v..) dùng cho việc đào đất phải được kiểm tra về tình trạng hoàn hảo của chúng trước khi làm việc. Các dụng cụ bị hư hỏng phải được thu hồi để đưa đi sửa chữa hay hủy bỏ và người công nhân đào đất không được sử dụng các dụng cụ đó với bất cứ lý do nào.

Nếu có thể nên áp dụng giấy phép làm việc để đảm bảo các mối nguy liên quan đến công việc đào đất đã được nhận diện và tiến hành các biện pháp kiểm soát bởi những người có trách nhiệm. Nếu khu vực làm việc có cáp ngầm hay dây điện thì bản vẽ hệ thống ngầm phải được đính kèm với giấy phép làm việc.

Nơi làm việc luôn phải được giữ gìn ngăn nắp, gọn gàng cùng với việc duy trì thích hợp vào mọi thời điểm. Đất đá, phế liệu đào lên phải được thu dọn ngăn nắp.

Việc giám sát cũng phải tính đến cả số người đang tham gia công việc.

Những công việc thực hiện bằng tay chân phải được xác định rõ ràng, đồng thời có phương pháp thực hiện việc kiểm soát thích hợp.

Phải có kế hoạch và thực hiện việc quản lý giao thông, người đi bộ, vật di chuyển và phương tiện vận tải.

Quy trình khẩn cấp  phải được xem xét và phải thiết lập hệ thống thông tin khẩn cấp để liên lạc. Trong trường hợp nếu có người bị kẹt do sụt lở thì những người được đào tạo phải có mặt để giải thoát và ứng cứu khẩn cấp.

3.2 Đánh giá rủi ro và phương án thi công đào xới

Người giám sát và nhóm làm việc phải tiến hành việc phân tích đánh giá rủi ro trước khi thực hiện công việc. Các biện pháp kiểm soát rủi ro phải phù hợp khi có bất cứ một yếu tố nào ảnh hưởng đến tính ổn định của các hố đào.

Trong các công tác thi công đào đất, người ta dựa vào chất lượng đất để đè xuất biện pháp thi công

Đất có thể được chia thành ba loại dựa trên độ dẻo, độ mịn, độ cứng cũng như độ ẩm.

  • Loại A - đất có các đặc tính tốt cho sự ổn định khi khai thác
  • Loại B - đất ở mức trung bình
  • Loại C - đất có các đặc tính kém, không tạo sự ổn định khi đào rãnh, hấm hào

Đất cũng có thể được phân loại như là một trong 4 nhóm cơ bản dựa trên kích thước hạt. Nhóm kích thước hạt có thể như sau:

  • Đá rạn nứt
  • Đất cát (dạng hạt) 
  • Đất thịt
  • Bùn hay phù sa

Đất có ma sát nội tại giữa các hạt và ở góc độ nào đó cho phép tự chống đỡ. Góc này phụ thuộc vào:

Đất:

  • Loại đất
  • Độ ẩm của đất
  • Tình trạng của bề mặt

Độ sâu hố đào;

H: bề ngang, V chiều cao

Độ dài thời gian bề mặt chịu đứng;

Loại thiết bị sử dụng để khai thác;

Loại thiết bị sử dụng gần khu vực khai thác; và

Điều kiện thời tiết - ví dụ như mưa,.v.v..

3.3 Biện pháp chống sạt lở vách đất

Để phòng ngừa vách đất bị sụt lở, khi đào hố, hào sâu có thể phân ra ba trường hợp sau.

a) Đào hố, hào sâu vách đứng không gia cố chống vách

Chỉ đươc đào với vách đứng ở đất nguyên thổ, có độ ẩm tự nhiên, không có mạch nước ngầm và xa các nguồn chấn động với chiều sâu giới hạn.

Theo qui phạm kỷ thuật an toàn trong xây dựng TCVN-5308-1991 thì chiều sâu hố, hào đào vách đứng trong các loại đất được qui định như sau:

- Không quá 1m đối với đất cát và đất tơi xốp,và đất mới đắp;

- Không quá 1,25m đối với đất pha cát (á cát);

- Không quá 1,50m đối với đất pha sét (á sét) và đất sét:

- Không quá 2,0m đối với đất rất cứng khi đào phải dùng xà beng hoặc cuốc chim.

Trong các trường hợp khác thì hố, hào sâu phải đào với vách dốc, nếu đào vách đứng thì phải chống vách với suốt chiều cao.

Khi đào hố, hào sâu bằng máy ở nơi đất dính có độ chặc cao thì cho phép đào vách đứng sâu tới 3m nhưng không được có người ở dưới. Nếu cần có người làm việc ở dưới thì chỗ có người phải chống vách hoặc đào thành mái dốc.

Trong suốt quá trình thi công phải thường xuyên xem xét tình hình ổn định vững chắc của vách hố, hào, nếu thấy ở trên vách có các vết rạn nứt có thể bị sạt lở thì phải ngừng ngay công việc, công nhân phải lên khỏi hố, hào và có biện pháp kịp thời chống đỡ chỗ đó hoặc phá cho đất chỗ đó sụt lở luôn để tránh nguy hiểm sau này.

Dừng công việc khi có trời mưa. Nếu phải tiếp tục thực hiện công việc thì phải đánh giá lại mối nguy và áp dụng các biện pháp an toàn phù hợp.

Khi đào hố, hào sâu với vách đứng tuyệt đối không được đào kiểu hàm ếch.

b) Đào hố, hào sâu vách đứng có chống vách

Đào hố, hào sâu ở những nơi đất bị xáo trộn (đất đắp, đất đã được làm tơi trước bằng nổ mìn), mức nước ngầm cao và vách đào thẳng đứng thì phải chống vách. Để chống vách hố, hào phải dùng ván dày 4-5cm, đặt chúng nằm ngang áp sát vào vách đất theo mức đào sâu dần, phía ngoài có cọc đứng giữ với các văng chống ngang

Trong đất độ ẩm tự nhiên, trừ đất tơi, có thể gia cố bằng các tấm ván nằm ngang đặt cách nhau một khoảng bằng chiều rộng tấm ván.

Trong đất độ ẩm cao và đất tơi, gia cố bằng các tấm ván để nằm ngang, hoặc đặt sát nhau.

Cọc đứng đóng cách nhau 1,5m dọc theo vách hố, hào. Văng chống ngang đặt cách nhau không quá 1m theo phương đứng. Văng phải được đóng cố định chắc vào cọc cứng. Trong các hố, hào có chiều rộng lớn, văng chống ngang giữa hai vách hố, hào sẽ dài, chịu lực yếu, có thể thay văng chống ngang bằng chống xiên

Trường hợp văng chống ngang hay chống xiên trong lòng hố, hào gây cản trở cho việc đào đất hoặc thi công các công việc tiếp theo như xây móng, đặt đường ống, v.v. thì thay các văng chống bằng cách neo các đầu cọc giữ bằng dây hay giằng cứng neo vào cọc đứng trên bờ

Vật liệu, chiều dài, tiết diện của các bộ phận chống vách phải sử dụng đúng theo thiết kế. Khoảng cách giữa các tấm ván lát, cọc giữ, văng chống phải đặt đúng theo bản vẽ, trình tự lắp đặt phải theo đúng chỉ dẫn. 

Đối với các hố, hào có độ sâu lớn, việc chống vách phải thực hiện thành nhiều đợt từ trên xuống, mỗi đợt cao từ 1 – 1,2m. Nếu làm tuỳ tiện, không tuân theo những điều nói trên có thể xảy ra gãy, đổ các bộ phận chống vách dẫn tới đất bị sạt lỡ gây tai nạn.

Trong quá trình đào đất thủ công hay bằng máy hoặc tiến hành các công việc khác không được va chạm mạnh có thể làm xê dịch vị trí hoặc hư hỏng các bộ phận chống vách.

Trong quá trình thi công phải luôn luôn theo dõi, quan sát kết cấu vách. Nếu có điều gì nghi ngờ (vách lát bị phình, văng cọc đứng bị uốn cong nhiều, v.v.) có thể dẫn tới dãy sập thì phải ngừng thi công, mọi người ra khỏi hố, hào và có biện pháp gia cố kịp thời (tăng cọc giữ và văng chống v.v.) bảo đảm chắc chắn an toàn mới được tiếp tục làm việc)

Khi đã đào xong, hoặc sau khi đã kết thúc các công việc làm ở trong hố, hào thì tiến hành lấp đất. Khi lấp đất vào hố, hào phải tiến hành tháo dỡ kết cấu chống vách theo từng phần từ dưới lên theo mức lấp đất, không được dở ngay một lúc tất cả. Nói chung không được táo dở cùng một lúc quá ba tấm theo chiều cao, còn ở trong đất tơi xốp mỗi lần chỉ được dỡ một tấm. Khi tháo dở ván lát cần bố trí lại các văng chống.

c) Đào hố, hào sâu với vách dốc

Độ dốc của vách hố, hào phụ thuộc vào loại đất và độ ẩm. Theo TCVN-5380 thì góc mái đốc tối da cho phép của hố, hào được quy định theo bảng sau:

3.4 Biện pháp phòng ngừa người bị sa, ngã xuống hố, hào

Khi đào hố, hào sâu công nhân lên xuống hố, hào phải dùng thanh bắc chắc chắn hoặc tạo bậc lên xuống ở những nơi đã quy định.

Không dược nhảy khi xuống, không được đu người lên vách hố, hào hay leo trèo theo kết cấu chống vách để lên.

Khi phải đứng làm việc trên mái có độ dốc lớn hơn 450 mà chiều sâu hố, hào hoặc chiều cao mái dốc trên 3m hoặc khi độ đốc của mái đất nhỏ hơn 450 mà mái dốc lại trơn ướt thi công nhân phải đeo dây an toàn buộc vào cọc chắc chắn.

Khi đào hố, hào ở nơi có nhiều người đi lại như bên cạnh đường đi, trong sân bãi, gần nơi làm việc, v.v. thì cách mép hố, hào 1m phải làm rào ngăn chắc chắn cao ít nhất 1m và có biển báo, ban đêm phải có đèn đỏ báo hiệu.

Để đi lại qua hố, hào phải bắc cầu nhỏ rộng ít nhất 0,8m đối với cầu đi lại một chiều và rộng 1,5m đối với cầu đi lại hai chiều, cầu có lan can bảo vệ chắc chắn cao 1m.

Ban đêm phải có đèn chiếu sáng.

3.5.Biện pháp phòng ngừa đất đá lăn rơi từ trên cao xuống hố, hào.

Đất đá từ dưới đổ lên bờ phải để cách xa mép hố, hào ít nhất là 0,5m. Đống đất đổ lên bờ phải có độ dốc không quá 450 so với phương nằm ngang. Khi đào nếu có các tảng đá nhô ra khỏi mặt phẳng mái dốc cần phải phá bỏ đi từ phía trên.

Trong lúc nghỉ giải lao mọi người không được ngồi ở dưới hố, hào. Hố, hào đào ở gần đường đi lại, vận chuyển xung quanh mép cần dựng ván chắn hoặc lưới để ngăn vật rơi

Khi đào đất bằng máy đào, trong lúc máy đang hoạt động, cấm công nhân đứng trong phạm vi tầm quay của tay cầm máy đào.

Không được thực hiện những công việc trên miệng hố, hào trong khi đang có người làm việc ở dưới.

3.6 Biện pháp phòng ngừa ngạt khí

Khi đào hố, hào sâu nếu phát hiện thấy hơi khí khó ngửi, hoặc có hiện tượng người chóng mặt, khó thở, nhức đầu,… thì phải ngừng ngay công việc và di chuyển ra khỏi hố đào để đề phòng nhiễm độc, chỉ khi nào đã xử lý xong, bảo đảm không còn hơi, khí độc hoặc nồng độ không còn nguy hiểm gì đến sức khoẻ thì mới tiếp tục thi công.

Trước khi xuống làm việc ở hố, hào sâu phải kiểm tra không khí xem có hơi khí độc không bằng thiết bị đo khí. Nếu nồng độ khí Oxy dưới 19,5 % hoặc nồng độ khí độc phát hiện vượt quá ngưỡng cho phép thì phải tiến hành các biện pháp thông gió cưỡng bức cho đến khi nồng độ khí đạt mức độ  an toàn thì mới tiến hành công việc.

Cần đặc biệt lưu ý đối với một số công việc đào đất phải kết hợp biện pháp hút nước sử dụng bơm. Nếu sử dụng máy bơm chạy bằng động cơ xăng/dầu thì động cơ máy bơm phải đặt xa miệng hố đào hoặc có những biện pháp phù hợp để loại trừ khí CO xâm nhập vào hố đào.

Trong trường hợp bắt buộc phải làm việc ở điều kiện có tồn tại khí độc hoặc thiếu oxy thì người làm việc phải sử dụng mặt nạ phòng độc hoặc thiết bị trợ thở SCBA/ airline cấp khí. Lưu ý khi sử dụng những thiết bị đặc chủng này tất cả mọi người phải được hướng dẫn đào tạo cách sử dụng một cách phù hợp cũng như xử lý khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

3.7 Biện pháp phòng ngừa ảnh hưởng đến tuyến ngầm

Đào đất trong khu vực có các tuyến ngầm (dây cáp ngầm, đường ống dẫn nước, dẫn hơi …) phải được sự cho phép của cơ quan quản lý các tuyến đó và sơ đồ chỉ dẫn vị trí, độ sâu của công trình, văn bản thỏa thuận của cơ quan này về phương án làm đất, biện pháp bảo vệ và bảo đảm an toàn cho công trình. Đơn vị thi công phải đặt biển báo, tín hiệu thích hợp tại khu vực có tuyến ngầm và phải cử cán bộ kỹ thuật giám sát trong suốt quá trình làm đất.

Cấm đào đất ở gần các tuyến ngầm bằng máy và bằng công cụ gây va mạnh như xà beng, cuốc chim, choòng đục, thiết bị dùng khí ép.

Đào đất ở gần đường cáp điện ngầm đang vận hành nếu không được phép cắt điện thì phải có biện pháp đảm bảo an toàn về điện cho công nhân đào và phải có sự giám sát trực tiếp của cơ quan quản lý đường cáp đó trong suốt thời gian đào.

3.8 Ứng phó tình huống khẩn cấp

Các yêu cầu ứng phó tình trạng khẩn cấp phải được xác định trước khi tiến hành khởi đầu công việc và các biện pháp thích hợp phải được tiến hành để đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người khi dự đoán được có tình huống khẩn cấp xảy ra.

Phải tiến hành đào tạo và thực hành cung cấp thông tin cần thiết để đảm bảo tính chuẩn bị liên tục.

Số điện thoại và cách thức liên lạc khẩn cấp phải được chỉ dẫn trước khi tiến hành công việc

Khi hố móng đạt tới độ sâu 1,2m phải thường xuyên bố trí không ít 2 người cùng làm việc nhưng đứng cách xa nhau một khoảng cần thiết để có thể cấp cứu kịp thời khi xảy ra tai nạn bất ngờ

Chú ý cần phải đánh giá hiện trường và áp dụng các biện pháp ngăn chặn sạt lở tiếp theo trước khi thực hiện ứng cứu.

Phần 3: Một số quy tắc an toàn lao động trong việc đào đất quy định tại Thông tư 27/TT-BLĐ

Tác giả bài viết: Nguyễn Tấn Nhật
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Thăm dò ý kiến

Bạn có tìm thấy những thông tin hữu ích từ website?

Có, website rất hữu ích cho những người muốn tìm hiểu về an toàn!

Không

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 17
  • Hôm nay: 915
  • Tháng hiện tại: 24904
  • Tổng lượt truy cập: 2864598