Xe thang chữa cháy là xe chuyên dụng cho các đơn vị PCCC, được sản xuất và thiết kế theo yêu cầu và mục đích sử dụng đa dạng như: chữa cháy, cứu người  dân dụng, chữa cháy cứu người khu nhà cao tầng, chữa cháy cứu người công nghiệp (hoá chất, xăng dầu, các khu công nghiệp), xe ôtô chữa cháy-cứu hộ sân bay… 

Xe thang thông thường tầm với từ 18 đến 72m , trong đó có loại lắp bơm chữa cháy và có loại không lắp bơm chữa cháy.

- Các xe đều có bậc thang  để chiến sỹ chữa cháy di chuyển theo các bậc thnag để chữa cháy và cứu hộ.

- Đối với một số loại xe thang hiện đại, trên thang có thể  có giỏ thang để cứu hộ từ trên cao xuống hoặc đứng trong giỏ thang để chữa cháy hoặc có thang máy di chuyên dọc theo chiều dài thang để cứu hộ và chữa cháy.

Cấu tạo một xe thang cơ bản

 

Theo yêu cầu tối thiểu, để đảm bảo tính ổn định khi vận hành và độ bền kết cấu xe thang được thiết kế dựa trên tiêu chuẩn EN1777 và DIN 15120. Các tiêu chuẩn và định mức khác sẽ được mô tả tách biệt khi áp dụng trong từng trường hợp.

Một xe thang chữa cháy thông thường bao gồm các kết cấu sau:

  • Xe nền và hệ thống chân chống
  • Hệ thống đèn, còi tín hiệu…
  • Khung chính.
  • Cần trục.
  • Hệ thống thủy lực.
  • Hệ thống điều khiển cần trục và các chuyển động xoay, máy bơm…
  • Các thiết bị an toàn.
  • Đường dẫn nước, họng phun nước chữa cháy…
  • Hệ thống bơm
  1. Khung chính

Bộ phận chịu lực chính của thiết bị cẩu là khung chính, chịu tất cả các tải trọng gây ra do hoạt động của xe nâng.

Khung chính được bắt vít vào gầm xe bằng các bulong nhằm đảm bảo độ ổn định khi vận hành. Bulong bắt vít cẩu trước được gắn kèm cùng với nhíp xe để các thanh xà của khung gầm có thể gập lại khi outrigger gập xuống hẳn, nhờ đó tránh được hiện tượng tập trung ứng lực vào thanh xà của gầm xe. Khung chính thực tế là một cơ cấu thép được hàn toàn bộ có độ cứng cao, nhờ đó tạo ra được độ an toàn khi vận hành và độ tiện lợi tối đa.

  1. Cần trục

Một kết cấu xe thang thông thường có 2 cần trục lồng vào nhau có khả năng điều chỉnh hướng, cần trục thứ hai có thêm chức năng chuyển động thẳng đứng khoảng 180 độ. Cấu trúc này giúp thu gọn kích thước xe và có tính linh hoạt cao trong khi hoạt động. 

Một số xe thang còn có giỏ thang. Giỏ thang được giữ thăng bằng theo chiều ngang tại bất kỳ vị trí nào của cần trục. Hệ thống thăng bằng được điều khiển bởi một thiết bị hơi nước tự động có khả năng hoạt động tự động hoàn toàn và mạch an toàn độc lập trong trường hợp hệ thống thăng bằng không kiểm soát được và bị lỗi. Có một công tắc chuyển mạch chủ cho hệ thống thăng bằng tự động, do đó nó có thể được cách ly và được kích hoạt bằng tay. 

Tại phía trước của giỏ thang còn có một hệ thống cứu trợ với đường ray an toàn hoạt động tự động để cung cấp thêm tính năng an toàn trong quá trình cứu trợ và chữa cháy.

  1. Hệ thống thủy lực

Hệ thống thủy lực được trang bị bơm piston hướng trục do bộ phận truyền công suất của xe điều khiển.

Tất cả những xi lanh thủy lực chịu tải được gắn với các van khóa. Các van này được gắn trực tiếp vào cấu trúc xi lanh bảo vệ cần trục, khoang làm việc hay xà rầm khỏi co ào khi gặp sự cố ở đường ống hay ống vòi.

Sự co lại của bất kì xà rầm nào cũng được chặn lại ngay khi cần trục được nâng lên từ vị trí chuyển động

Tương tự như thế việc nâng cần trục từ vị trí chuyển động cũng được chặn lại cho đến khi các xà rầm đạt được áp lực đất

Tất cả những chuyển động chính, nâng cần trục đầu tiên đến mức cao nhất, và mở rộng chuyển động lồng ghép hay hạ thấp cần trục khỏi tầm với cực đại đều phải phù hợp các bộ phận giảm tốc để giúp giảm tốc êm ái. Và khi bắt đầu chuyển động cũng cần làm chậm lại giúp tăng tốc êm ái hơn.

Một số mẫu xe thang và thông số kỹ thuật cơ bản

Tác giả bài viết: Nguyễn Tấn Nhật tổng hợp